KUALA LUMPUR – Program PROWIRA Ready-to-Work (RTW) Graduan yang dilancarkan Kementerian Pertahanan (MINDEF) pada Mei lalu bagi membantu anak-anak warga pertahanan dan veteran mendapatkan pekerjaan kini mencetuskan tanda tanya susulan dakwaan pengambilan peserta baharu ditangguhkan tanpa penjelasan rasmi.
Lebih membimbangkan, persoalan turut timbul mengenai kedudukan dana jutaan ringgit yang diperuntukkan bagi program tersebut, termasuk sumbangan daripada syarikat yang memperoleh kontrak perolehan pertahanan.
Program yang dilancarkan Menteri Pertahanan, Datuk Seri Mohamed Khaled Nordin pada 14 Mei 2026 di Hotel Royale Chulan, Kuala Lumpur itu pada asalnya disasarkan memberi manfaat kepada 300 graduan dengan peruntukan RM7.2 juta.
Bagaimanapun, maklumat yang diterima SuaraTV daripada sumber yang mengetahui perjalanan program tersebut mendakwa pengambilan peserta baharu telah ditangguhkan sehingga satu tarikh yang belum ditetapkan.
Sumber itu mendakwa keputusan berkenaan dimaklumkan oleh Ketua Eksekutif Yayasan Lembaga Tabung Angkatan Tentera (LTAT), Dato’ Dr. Mohd Nizar bin Haji Sudin, dalam satu mesyuarat pengurusan tanpa mengemukakan sebarang surat arahan rasmi daripada MINDEF.
Bagaimanapun, dakwaan mengenai pengumuman dalam mesyuarat tersebut belum mendapat pengesahan daripada Mohd Nizar atau pihak Yayasan LTAT.
Sekiranya benar, perkembangan itu menimbulkan persoalan bagaimana sebuah program yang diumumkan secara rasmi oleh Menteri Pertahanan dengan sasaran ratusan graduan boleh mengalami penangguhan tanpa penjelasan terbuka mengenai sebab dan tempoh pelaksanaannya.
Adakah program tersebut berhadapan masalah pembiayaan, kelemahan penyelarasan pentadbiran atau isu pematuhan terhadap peraturan kewangan kerajaan?
Atau adakah terdapat keputusan pentadbiran lain yang belum dimaklumkan kepada peserta dan syarikat yang terlibat?
Persoalan ini menjadi semakin penting apabila sumber turut mendakwa terdapat graduan yang sudah membuat persiapan untuk menyertai program berkenaan, termasuk menyewa kediaman berhampiran lokasi penempatan, sebelum dimaklumkan bahawa pengambilan baharu ditangguhkan.
Setakat ini, SuaraTV belum memperoleh dokumen rasmi yang mengesahkan tarikh kuat kuasa penangguhan, alasan sebenar keputusan tersebut atau sama ada ia bersifat sementara.
*Sasaran 300 graduan, bagaimana perkembangan sebenar?*
PROWIRA diperkenalkan sebagai inisiatif membantu graduan dalam kalangan anak anggota Angkatan Tentera Malaysia (ATM), veteran dan warga pertahanan memperoleh pengalaman pekerjaan melalui penempatan selama 12 bulan di syarikat yang mengambil bahagian.
Ketika pelancarannya, kerajaan mengumumkan peruntukan RM7.2 juta bagi menjayakan program tersebut dengan sasaran penyertaan 300 graduan.
Peserta juga dijanjikan elaun bulanan RM2,000 sepanjang tempoh penempatan, sekali gus menjadikan program itu sebagai salah satu usaha meningkatkan kebolehpasaran graduan daripada keluarga warga pertahanan.
Bagaimanapun, sumber dalaman yang menghubungi SuaraTV mendakwa sehingga Oktober lalu, hanya 71 graduan telah ditempatkan di 12 syarikat sejak Julai 2026.
Angka tersebut memerlukan penjelasan lanjut kerana maklumat rasmi yang pernah diumumkan ketika pelancaran program turut menyebut penempatan 154 graduan di 23 syarikat.
Perbezaan angka itu menimbulkan persoalan sama ada kedua-dua laporan merujuk kepada kategori peserta berbeza, jumlah tawaran penempatan atau bilangan sebenar graduan yang telah memulakan latihan.
MINDEF dan Yayasan LTAT wajar menjelaskan bilangan peserta yang telah mendaftar, menerima tawaran, memulakan penempatan dan masih aktif mengikuti program sehingga kini.
Penjelasan tersebut penting bagi menentukan sama ada sasaran 300 graduan yang diumumkan pada Mei lalu masih boleh dicapai atau memerlukan penyusunan semula.
Sumbangan kontraktor pertahanan menjadi persoalan
Isu yang lebih besar kini tertumpu kepada mekanisme pembiayaan program berkenaan.
Menurut sumber SuaraTV, syarikat yang memperoleh kontrak perolehan daripada MINDEF didakwa dikehendaki menyumbang satu peratus daripada nilai keseluruhan kontrak kepada Yayasan LTAT bagi membiayai pelaksanaan PROWIRA.
Sumber itu mendakwa ketetapan berkenaan diterjemahkan melalui Surat Setuju Terima (SST) yang dikeluarkan kepada syarikat selepas memperoleh kontrak kerajaan.
Bagaimanapun, SuaraTV belum memperoleh salinan SST atau dokumen dasar yang dapat mengesahkan bahawa sumbangan satu peratus tersebut diwajibkan ke atas semua kontraktor pertahanan.
Sekiranya dakwaan itu benar, timbul persoalan mengenai asas perundangan dan pentadbiran yang membolehkan sumbangan sedemikian dikenakan.
Adakah ia merupakan sumbangan tanggungjawab sosial korporat (CSR) secara sukarela, atau syarat yang perlu dipenuhi oleh kontraktor selepas menerima tawaran projek?
Jika ia merupakan syarat kontrak, siapakah pihak yang meluluskan mekanisme tersebut dan apakah garis panduan kewangan yang digunakan?
Persoalan ini penting kerana pengurusan dana yang dikaitkan dengan kontrak kerajaan memerlukan tahap ketelusan dan akauntabiliti yang tinggi, khususnya apabila dana tersebut disalurkan melalui sebuah yayasan.
Sumber mendakwa beberapa siri penyerahan sumbangan kewangan telah dibuat oleh syarikat kontraktor pertahanan kepada Yayasan LTAT.
Namun, jumlah keseluruhan wang yang diterima khusus untuk PROWIRA, identiti syarikat penyumbang dan baki dana yang belum dibelanjakan masih belum dapat dipastikan.
Sehubungan itu, persoalan yang perlu dijawab bukan semata-mata sama ada program berkenaan ditangguhkan, tetapi juga bagaimana dana yang telah diterima akan diuruskan sekiranya pengambilan baharu tidak diteruskan.
Adakah kaedah pelaksanaan menepati peraturan MOF?
Satu lagi isu yang dibangkitkan sumber dalaman ialah dakwaan bahawa pelaksanaan PROWIRA melalui Yayasan LTAT mungkin tidak selaras dengan ketetapan Kementerian Kewangan (MOF) bagi program latihan graduan yang dikaitkan dengan perolehan kerajaan.
Menurut sumber itu, program seumpama PROTÉGÉ lazimnya memerlukan syarikat yang menerima kontrak kerajaan mengendalikan sendiri latihan dan penempatan peserta melalui jabatan sumber manusia masing-masing.
Bagaimanapun, bagi PROWIRA, sumber mendakwa pengurusan program diselaraskan oleh Yayasan LTAT, manakala syarikat kontraktor pertahanan bertindak sebagai penyumbang dana.
Yayasan LTAT kemudiannya dikatakan mengenal pasti syarikat lain, termasuk institusi kewangan dan rakan strategik, untuk menempatkan peserta program.
Sekiranya benar, keadaan tersebut menimbulkan persoalan sama ada syarikat yang menyumbang dana telah memenuhi tanggungjawab latihan graduan masing-masing walaupun peserta ditempatkan di organisasi lain.
Persoalan turut timbul mengenai kuasa Yayasan LTAT untuk bertindak sebagai pengendali program bagi pihak kontraktor pertahanan.
Adakah pelantikan tersebut dibuat melalui keputusan rasmi MINDEF, kelulusan MOF atau suatu mekanisme khas yang dibenarkan di bawah peraturan perolehan kerajaan?
Bagaimanapun, dakwaan bahawa pelaksanaan PROWIRA melanggar peraturan MOF belum dapat disahkan tanpa penelitian terhadap pekeliling yang terpakai, dokumen kelulusan dan syarat sebenar kontrak.
Justeru, MINDEF dan Yayasan LTAT perlu menjelaskan sama ada mekanisme pengendalian oleh pihak ketiga itu telah mendapat kelulusan yang diperlukan.
*Bagaimana nasib dana jika program ditangguhkan?*
Persoalan mengenai kedudukan dana menjadi semakin penting sekiranya penangguhan pengambilan peserta baharu disahkan.
Adakah sumbangan yang telah diterima Yayasan LTAT akan terus digunakan untuk membiayai peserta sedia ada?
Adakah baki dana akan disimpan dalam akaun khusus sehingga program disambung semula?
Atau adakah wang tersebut perlu dipulangkan kepada syarikat penyumbang sekiranya tujuan asal sumbangan tidak dapat dilaksanakan?
Sekiranya pemulangan dibuat, apakah prosedur yang akan digunakan bagi memastikan wang dikreditkan semula kepada syarikat yang berhak menerimanya?
SuaraTV berpandangan persoalan sedemikian boleh dijawab melalui penjelasan mengenai jumlah kutipan, perbelanjaan, komitmen kewangan yang belum diselesaikan dan baki sebenar dana program.
Penjelasan itu juga dapat mengelakkan spekulasi tidak berasas mengenai kemungkinan berlaku transaksi kewangan yang meragukan.
Setakat ini, tiada bukti yang diperoleh SuaraTV untuk menyimpulkan bahawa dana PROWIRA telah hilang, diselewengkan atau digunakan bagi tujuan yang tidak dibenarkan.
Namun, ketiadaan maklumat terperinci mengenai kedudukan dana yang didakwa telah dikutip membuka ruang kepada persoalan awam yang wajar dijawab oleh pihak bertanggungjawab.
Nasib graduan dan komitmen elaun
Di sebalik persoalan pentadbiran dan kewangan, golongan yang berpotensi menerima kesan langsung daripada penangguhan program ialah graduan yang mengharapkan peluang latihan pekerjaan.
Sumber mendakwa terdapat peserta yang telah mendaftar dan membuat persediaan untuk ditempatkan di syarikat tertentu sebelum dimaklumkan mengenai penangguhan pengambilan baharu.
Ada antara mereka dikatakan telah mengeluarkan perbelanjaan awal, termasuk menyewa rumah, bagi memudahkan urusan penempatan.
Sekiranya dakwaan tersebut benar, MINDEF dan Yayasan LTAT perlu menjelaskan sama ada peserta yang telah menerima tawaran akan diberikan penempatan pada tarikh baharu atau bantuan sewajarnya.
Dalam masa sama, kedudukan graduan yang sedang menjalani latihan juga tidak sepatutnya terjejas.
Berdasarkan kadar elaun RM2,000 sebulan selama 12 bulan, seorang peserta memerlukan pembiayaan elaun sebanyak RM24,000 sepanjang tempoh program.
Bagi 71 peserta seperti angka yang didakwa sumber, jumlah komitmen elaun selama setahun sahaja mencecah RM1.704 juta, tidak termasuk kos pentadbiran dan pelaksanaan lain.
Justeru, Yayasan LTAT perlu menjelaskan sumber pembiayaan yang akan digunakan bagi memastikan semua peserta sedia ada menerima elaun mengikut komitmen yang telah diberikan.
*Reputasi Yayasan LTAT turut menjadi perhatian*
Penangguhan program, sekiranya disahkan, juga berpotensi memberi kesan terhadap hubungan Yayasan LTAT dengan syarikat yang telah bersetuju menjadi rakan penempatan.
Menurut sumber, beberapa syarikat telah mengadakan perbincangan dengan Yayasan LTAT bagi menyediakan peluang latihan kepada graduan, namun perancangan berkenaan didakwa tidak dapat diteruskan selepas pengambilan baharu ditangguhkan.
Keadaan tersebut menimbulkan persoalan mengenai bentuk komitmen yang telah diberikan kepada syarikat berkenaan serta sama ada sebarang perjanjian rasmi telah dimeterai.
Sekiranya pelaksanaan program mengalami perubahan, penjelasan awal kepada semua pihak yang terlibat penting bagi memastikan hubungan kerjasama tidak terjejas.
Yayasan LTAT memainkan peranan dalam pelbagai inisiatif kebajikan dan pembangunan warga pertahanan serta keluarga mereka.
Oleh itu, pengurusan program yang melibatkan sumbangan syarikat dan manfaat kepada graduan perlu dilaksanakan secara telus bagi memelihara keyakinan penyumbang, peserta dan masyarakat.
MINDEF dan Yayasan LTAT perlu tampil beri penjelasan
SuaraTV berpandangan MINDEF dan Yayasan LTAT, khususnya Ketua Eksekutif Yayasan LTAT, Dato’ Dr. Mohd Nizar bin Haji Sudin, perlu memberikan penjelasan rasmi mengenai beberapa persoalan utama yang timbul daripada maklumat yang diterima.
Antaranya ialah sama ada pengambilan peserta PROWIRA benar-benar telah ditangguhkan, tarikh kuat kuasa keputusan tersebut serta alasan yang menyebabkan penangguhan dilaksanakan.
Kedua, apakah jumlah sebenar dana yang telah diterima Yayasan LTAT khusus untuk program PROWIRA, termasuk sumbangan syarikat kontraktor pertahanan?
Ketiga, adakah benar syarikat yang memperoleh kontrak MINDEF diwajibkan menyumbang satu peratus daripada nilai kontrak, dan apakah punca kuasa yang membenarkan ketetapan tersebut?
Keempat, adakah kaedah pelaksanaan program melalui Yayasan LTAT telah mendapat kelulusan yang diperlukan daripada pihak berkuasa berkaitan?
Kelima, bagaimanakah komitmen terhadap peserta sedia ada dan syarikat yang telah bersetuju menyediakan penempatan akan diselesaikan sekiranya program terus ditangguhkan?
Penjelasan mengenai perkara tersebut bukan sahaja penting untuk menjawab persoalan yang timbul, malah dapat mengelakkan persepsi negatif terhadap MINDEF, Yayasan LTAT dan industri pertahanan negara.
PROWIRA pada asalnya diperkenalkan sebagai inisiatif membantu anak-anak warga pertahanan dan veteran membina kerjaya selepas menamatkan pengajian tinggi.
Matlamat itu sewajarnya terus menjadi keutamaan tanpa mengira sebarang masalah pentadbiran yang mungkin timbul dalam pelaksanaannya.
Namun, selepas hampir enam bulan dilancarkan, persoalan mengenai perkembangan program, kedudukan dana dan masa depan pengambilan graduan memerlukan jawapan yang jelas.
Adakah PROWIRA sekadar mengalami penangguhan sementara untuk tujuan penyelarasan, atau program yang diumumkan dengan penuh harapan itu kini berdepan masalah lebih besar?
Dan jika benar sejumlah besar dana telah dikutip daripada kontraktor pertahanan, di manakah kedudukan wang tersebut sekarang?
