KUALA LUMPUR, – Keputusan Mahkamah Tinggi yang mengekalkan Datuk Seri Najib Razak menjalani hukuman penjara telah membuka semula ketegangan dalam kerajaan perpaduan pimpinan Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim, khususnya antara Pakatan Harapan dan UMNO, parti yang suatu ketika dahulu mendominasi landskap politik negara.
Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur pada Isnin menolak permohonan Najib untuk menjalani baki hukuman penjaranya di bawah tahanan rumah, dengan memutuskan bahawa satu dokumen tambahan yang didakwa sebagai addendum kepada perintah pengampunan diraja tidak mempunyai kesan undang-undang kerana ia tidak pernah dibincangkan atau diluluskan oleh Lembaga Pengampunan.
Keputusan itu bermakna bekas Perdana Menteri berusia 72 tahun itu kekal menjalani hukuman penjara enam tahun yang telah dikurangkan di Penjara Kajang, berkaitan kes penyelewengan dana awam berjumlah RM42 juta daripada bekas anak syarikat dana kekayaan negara 1MDB. Peguam Najib memaklumkan bahawa pihaknya merancang untuk mengemukakan rayuan. Mahkamah juga dijadual menyampaikan keputusan dalam satu lagi kes besar melibatkan Najib pada Jumaat ini, berkaitan dakwaan penyelewengan berbilion ringgit dana 1MDB yang dinafikan oleh beliau.
Keputusan mahkamah itu mencetuskan reaksi di media sosial apabila seorang pemimpin DAP, sekutu utama Pakatan Harapan, memuat naik hantaran yang ditafsirkan sebagai meraikan kemunduran Najib. Setiausaha Publisiti DAP, Yeo Bee Yin, berkongsi satu laporan berita mengenai keputusan tersebut dengan kapsyen, “Satu lagi sebab untuk diraikan menjelang akhir tahun ini.”
Hantaran itu segera mengundang kecaman daripada pemimpin UMNO dan menghidupkan semula ketegangan dalam kerajaan perpaduan yang menghimpunkan bekas seteru politik. Perdana Menteri Anwar Ibrahim bertindak pantas meredakan keadaan dengan menyeru semua pihak menghormati keputusan badan kehakiman.
“Walaupun ada pihak yang memilih untuk tidak menzahirkan simpati terhadap Datuk Seri Najib Razak dan keluarganya, adalah tidak wajar untuk mengapi-apikan keadaan atau menambah ketegangan dalam isu yang sensitif seperti ini,” katanya menerusi media sosial.
Bagaimanapun, beberapa pemimpin UMNO memberi amaran bahawa tindakan meraikan keputusan mahkamah secara terbuka berisiko menjejaskan kerjasama dalam kerajaan perpaduan, malah sebahagian pemimpin pemuda parti itu dilaporkan menggesa UMNO menarik balik sokongan terhadap kerajaan. Presiden UMNO merangkap Timbalan Perdana Menteri, Datuk Seri Ahmad Zahid Hamidi, mengambil pendekatan lebih berhati-hati dengan menyeru semua pihak agar tidak “menambah minyak ke dalam api”.
Sebelum ini, kerjasama politik antara Anwar dan UMNO telah menerima kritikan daripada penyokong Pakatan Harapan, khususnya berkaitan apa yang dianggap sebagai konsesi kepada kepimpinan UMNO, termasuk keputusan memberikan pelepasan tanpa pembebasan kepada Zahid daripada puluhan pertuduhan rasuah pada tahun 2023.
Ketua Jabatan Sains Politik Universiti Islam Antarabangsa Malaysia, Syaza Farhana Mohamad Shukri, berpandangan kes Najib kini sedang dimanfaatkan untuk mengukuhkan dakwaan bahawa kerajaan pimpinan Anwar bersikap tidak mesra terhadap kepentingan Melayu.
Menurut beliau, selagi perbincangan awam dikaitkan dengan kuasa diraja, ia berpotensi memberi kesan politik yang mendalam dalam kalangan pengundi Melayu.
“Selagi isu ini dibingkaikan sebagai melibatkan kuasa raja, orang Melayu akan melihat kerajaan seolah-olah melemahkan budi bicara Yang di-Pertuan Agong. Tidak kira sama ada kes ini masih berjalan di mahkamah, ia akan digunakan terhadap Anwar dan DAP untuk menekan naratif anti-Melayu dan anti-raja, dan sudut pandang ini sudah lama berakar umbi,” katanya.
Pandangan itu selari dengan pendirian Parti Islam Se-Malaysia (PAS), komponen utama Perikatan Nasional, yang mengecam keputusan mahkamah tersebut sebagai pencerobohan terhadap prerogatif diraja di bawah Perlembagaan Persekutuan. Dalam satu kenyataan keras, PAS berhujah bahawa penelitian kehakiman terhadap addendum yang didakwa itu berisiko melemahkan peranan perlembagaan Raja-Raja Melayu, satu pendirian yang menurut penganalisis menyasarkan sensitiviti pengundi berkaitan institusi raja dan kedudukan Melayu.
Penganalisis politik Azmil Tayeb pula berkata keputusan mahkamah terhadap Najib telah menambah tekanan kepada hubungan yang sememangnya rapuh antara Pakatan Harapan dan UMNO.
“Bagi penyokong Pakatan Harapan, Najib menjalani hukuman penjara adalah perkara yang tidak boleh dirunding. Namun bagi UMNO, membenarkan tahanan rumah untuk Najib berpotensi membangkitkan semangat penyokong teras dan menarik kembali sebahagian sokongan yang hilang,” katanya.
Menurut Azmil, pengaruh Najib sebagai bekas Presiden UMNO terus memecah-belahkan pandangan awam, namun masih wujud keraguan sama ada pengaruh itu mampu diterjemahkan kepada keuntungan pilihan raya yang besar, memandangkan sebahagian besar pengundi Melayu kini cenderung menyokong Perikatan Nasional.
Bagaimanapun, Profesor James Chin dari Universiti Tasmania menyifatkan ancaman UMNO untuk meninggalkan kerajaan perpaduan sebagai sekadar lakonan politik.
“UMNO tidak akan meninggalkan kerajaan. Parti ini tidak mampu bertahan di luar kuasa. Semua cakap-cakap mengenai perpecahan ini hanyalah untuk tontonan, khususnya bagi meraih sokongan penyokong Najib dalam UMNO,” katanya.
Chin menambah bahawa UMNO secara tradisinya sentiasa mengutamakan akses kepada kuasa dan sumber, termasuk sanggup berunding dengan bekas musuh politik, seperti yang berlaku apabila parti itu kembali ke tampuk kuasa melalui kerjasama dengan gabungan pimpinan Anwar selepas tewas dalam Pilihan Raya Umum 2018.
“Mereka tidak suka ditegur atas kemunafikan, tetapi mereka juga tidak cukup berani untuk meninggalkan kerajaan,” katanya.
Terjemahan bebas dari artikel South China Morning Post berjudul Malaysian court ruling against Najib is dividing Anwar’s coalition
