JELEBU – Waris Berundang Sarin mendakwa proses yang membawa kepada pemecatan Datuk Maarof Mat Rashad sebagai Undang Luak Jelebu tidak sah kerana membabitkan individu yang didakwa tidak mempunyai kedudukan sah dalam susur adat waris berkenaan.
Datuk Raja Penghulu Waris Berundang Sarin berkata, seorang anak waris didakwa telah mengangkat dirinya sendiri sebagai Datuk Raja Penghulu tanpa melalui proses yang ditetapkan dalam Perlembagaan Waris Berundang Sarin dan tanpa mendapat restu secara kebulatan daripada anak waris.
Menurutnya, individu berkenaan kemudiannya menyertai kumpulan yang didakwanya sebagai “Lembaga Delapan palsu” dalam proses berkaitan kedudukan Undang Luak Jelebu.
“Seorang anak waris tiba-tiba telah secara haram mengangkat dirinya sendiri sebagai Lembaga Waris iaitu Datuk Raja Penghulu tanpa restu waris secara kebulatan dalam kerapatan anak waris, seterusnya menyertai kumpulan Lembaga Delapan palsu yang akan melantik Undang Luak Jelebu palsu,” katanya dalam sidang media hari ini.
Justeru, Waris Berundang Sarin mempertikaikan tindakan yang menggunakan individu berkenaan sebagai sebahagian daripada susur adat bagi membuat keputusan berkaitan kedudukan Undang Luak Jelebu.
Menurut Datuk Raja Penghulu, struktur Waris Berundang Sarin mempunyai empat penyandang pesaka bergelar yang tersusun mengikut hierarki iaitu Panglima Dalam, Panglima Besar, Buapak Datuk Paduka dan pada kedudukan tertinggi, Ketua atau Lembaga Waris yang bergelar Datuk Raja Penghulu.
Katanya, Perlembagaan Waris Berundang Sarin menetapkan apabila jawatan Datuk Raja Penghulu kosong, Buapak Datuk Paduka akan dinaikkan mengisi kedudukan itu.
Panglima Besar kemudiannya dinaikkan sebagai Buapak Datuk Paduka, manakala Panglima Dalam dinaikkan menjadi Panglima Besar.
Hanya jawatan paling bawah, iaitu Panglima Dalam, katanya, diisi melalui pemilihan apabila satu panel mencari calon berkelayakan daripada anak waris lelaki sebelum membuat tapisan dan memperakukan calon paling sesuai kepada Majlis Adat Istiadat Waris Sarin.
“Dengan kaedah ini kita telah menentukan pengganti penyandang pesaka yang diangkat setangga demi setangga, di mana pemilihan hanya untuk penyandang pesaka yang paling bawah iaitu Panglima Dalam.
“Tiada sesiapa boleh melangkau tangga ini dan tiba-tiba mengaku sebagai penyandang mana-mana pesaka jika tidak bermula daripada dipilih sebagai Panglima Dalam,” katanya.
Beliau berkata kaedah tersebut bukan sahaja bertujuan mengelakkan perebutan dan perpecahan dalam kalangan waris, malah memastikan seseorang yang akhirnya sampai ke kedudukan Lembaga Waris mempunyai pengalaman dan pengetahuan mencukupi mengenai adat.
### Dakwa individu telah dibuang daripada waris
Waris Berundang Sarin turut mendakwa tindakan individu berkenaan mengangkat dirinya sebagai Datuk Raja Penghulu merupakan salah laku dan pengkhianatan terhadap waris.
Menurutnya, hukuman terhadap individu tersebut telah pun dilaksanakan dengan membuangnya daripada waris.
“Tindakan demikian adalah dianggap sebagai satu salah laku, mengkhianati waris dan boleh dihukum dibuang terus dari waris tanpa pengampunan.
“Hukuman ini telah pun dilaksanakan. Sesiapa juga yang menyokong dan bersekongkol dengannya akan juga menerima hukuman yang sama,” katanya.
Kenyataan Waris Berundang Sarin itu muncul susulan kemelut terbaharu mengenai kedudukan Undang Luak Jelebu.
Pada 31 Julai lalu, Datuk-Datuk Lembaga Luak Jelebu terlebih dahulu mempertikaikan kesahihan Mesyuarat Khas Dewan Keadilan dan Undang (DKU) yang diadakan di Istana Besar Seri Menanti bagi mendengar aduan berkaitan Luak Jelebu.
Mesyuarat itu dipanggil menerusi notis bertarikh 30 Julai 2026.
Datuk-Datuk Lembaga ketika itu mendakwa Maarof selaku Undang Luak Jelebu ke-16 tidak dijemput menghadiri mesyuarat berkenaan walaupun agenda mesyuarat adalah untuk mendengar aduan berkaitan Luak Jelebu.
Mereka turut mendakwa beberapa individu yang sebelum itu dikatakan telah dipecat sebagai Ibu Soko dan Buapak akan hadir bagi mengemukakan tuduhan terhadap Maarof.
Susulan mesyuarat tersebut, DKU mengumumkan bahawa ia menerima dan mengambil maklum keputusan pemecatan Maarof sebagai Undang Luak Jelebu yang dinyatakan berkuat kuasa pada 31 Mei 2023.
DKU turut mengisytiharkan kedudukan Undang Luak Jelebu sebagai kosong.
Bagaimanapun, kenyataan Waris Berundang Sarin hari ini membuka satu lagi pertikaian terhadap proses tersebut apabila mereka mendakwa salah seorang yang tampil menggunakan kedudukan Datuk Raja Penghulu tidak pernah memperoleh kedudukan itu mengikut susur adat Waris Berundang Sarin.
Pertikaian terbaharu itu sekali gus menimbulkan persoalan sama ada keputusan yang dibuat berasaskan representasi individu atau kelompok yang kedudukan adat mereka sendiri dipertikaikan boleh dianggap mewakili Waris Berundang Sarin secara sah.
