BN mempunyai asas kukuh untuk kembali membentuk kerajaan Melaka. Persoalan lebih besar sekarang ialah sebesar mana kuasa yang mahu diberikan oleh rakyat kepada gabungan itu.
Adakah kemenangan yang mencukupi untuk mentadbir dengan stabil, atau kemenangan begitu besar sehingga calon yang mengecewakan rakyat turut diselamatkan atas nama kesetiaan kepada parti?
Pengundi perlu memikirkan perkara ini sebelum memberikan mandat yang akhirnya menyukarkan mereka sendiri untuk menuntut perubahan.
Angka memihak kepada BN–PN
Dalam PRN 2021, BN memenangi 21 daripada 28 kerusi DUN Melaka. PH memperoleh lima kerusi, manakala Bersatu, ketika itu bersama PN, memenangi dua kerusi. Ertinya, BN memasuki pilihan raya kali ini dengan rekod penguasaan yang besar, walaupun keputusan lalu bukan jaminan keputusan akan berulang.
Kali ini, BN bertanding di 23 kerusi dan PN di lima kerusi. Zahid juga sudah menyatakan kesediaan mengajak wakil rakyat PN menyertai pentadbiran negeri sekiranya BN berjaya membentuk kerajaan. Susunan itu memberikan mereka laluan untuk menguasai keseluruhan 28 kerusi tanpa pertembungan sesama sendiri.
Majoriti mudah memerlukan 15 kerusi. Majoriti dua pertiga pula ialah 19 kerusi.
Satu analisis IESAD UNISEL bertarikh 9 November meletakkan unjuran asas BN sebanyak 21 kerusi dan PN dua kerusi, menjadikan keseluruhannya 23. Dalam senario pemindahan undi BN–PN lebih lemah, jumlah mereka diunjurkan 19 kerusi; dalam senario lebih kuat, 25 kerusi. Analisis itu ialah penilaian kualitatif kerusi, bukannya keputusan tinjauan pengundi atau jaminan kemenangan.
Angka tersebut memberikan alasan untuk menilai BN–PN sebagai pilihan utama membentuk kerajaan. Dalam unjuran asas itu, mereka mempunyai lebihan lapan kerusi daripada ambang majoriti mudah.
Maka, hujah bahawa kekalahan seorang dua calon BN semestinya menjatuhkan kerajaan perlu dipersoalkan. Berdasarkan unjuran tersebut, mereka masih boleh mentadbir dengan majoriti selesa.
Dari sudut momentum politik, keyakinan kepimpinan BN juga semakin tinggi. Zahid sendiri menyatakan keyakinan bahawa “gelombang biru” mampu menguasai seluruh 28 DUN. Itu ialah penilaian seorang pemimpin yang sedang berkempen, tetapi ia memperlihatkan sasaran mereka kini melangkaui sekadar cukup kerusi untuk membentuk kerajaan.
Jangan mudahkan kerja calon parti popular
Dalam keadaan BN mempunyai laluan kukuh untuk kekal berkuasa, pengundi mempunyai ruang lebih besar untuk menilai mutu calon di kawasan sendiri.
Mereka boleh menyokong kesinambungan pentadbiran BN sambil menolak wakil rakyat yang gagal memberikan perkhidmatan memuaskan.
Kedua-duanya tidak bercanggah.
Seorang pengundi mungkin menerima hala tuju kerajaan negeri, tetapi sudah penat dengan wakil rakyat yang sukar ditemui.
Mereka mungkin menyokong pembangunan negeri, tetapi kecewa kerana aduan kawasan tidak mendapat tindakan.
Kesetiaan kepada parti tidak sepatutnya memadamkan pengalaman tersebut.
Dalam kempen di Tangga Batu, Zahid meminta pengundi BN memberikan kemenangan kepada calon yang dipilih kepimpinan meskipun tidak menyukai individu berkenaan.
Beliau turut menasihati calon Pantai Kundor, Datuk Tuminah Kadi supaya meneliti komen negatif dan memperbaiki khidmat jika dipilih semula.
Sebagai pengerusi parti, Zahid menjalankan tugasnya menyelamatkan setiap kerusi. Tetapi pengundi mempunyai tanggungjawab menilai sama ada calon itu wajar diselamatkan.
Jika sepanjang satu penggal rakyat sudah memberikan peluang, mengemukakan aduan dan menunggu pembaikan, apakah alasan untuk meminta mereka menunggu satu penggal lagi?
Calon PH dan Bersatu ada kuasa Persekutuan untuk memberi perkhidmatan baik
Hujah bahawa rakyat mesti memilih calon kerajaan negeri untuk mendapat perkhidmatan juga perlu diperhalusi.
Sekiranya calon PH atau Bersatu (yang baru tandatangan CSA dengan PH) menang ketika BN membentuk kerajaan Melaka, kawasan itu tidak dengan sendirinya terputus daripada segala saluran pentadbiran dan pembangunan.
PH merupakan gabungan utama dalam Kerajaan Persekutuan pimpinan Datuk Seri Anwar Ibrahim.
Wakil rakyat PH mempunyai saluran politik untuk membawa masalah penduduk kepada kementerian, agensi dan kepimpinan Persekutuan.
Ini memberi mereka ruang untuk membantu menyelesaikan urusan rakyat, khususnya perkara di bawah bidang kuasa Persekutuan. Kedudukan sebagai pembangkang negeri tidak menghapuskan keupayaan tersebut.
Yang lebih penting ialah kemampuan calon bekerja: menyediakan pusat khidmat yang berfungsi, mengurus aduan, berunding dengan agensi dan mengikuti sesuatu masalah sehingga selesai.
Calon yang rajin dan berpengalaman boleh memberikan perkhidmatan baik walaupun tidak menyertai kerajaan negeri. Calon yang lemah pula tidak semestinya berubah hanya kerana berada dalam parti pemerintah.
Rakyat berhak menghantar peringatan
Rakyat wajar menolak seorang dua calon BN jika terdapat rekod khidmat yang jelas mengecewakan dan pilihan lain yang lebih meyakinkan.
Penilaian itu mesti berdasarkan bukti, pengalaman penduduk dan prestasi. Tuduhan kempen atau rasa tidak suka terhadap personaliti sahaja tidak mencukupi untuk menghukum seseorang.
Tetapi apabila kegagalan berulang dan kritikan tidak diendahkan, pengundi tidak mempunyai kewajipan untuk terus memberikan perlindungan.
Kekalahan calon sedemikian boleh menjadi peringatan kepada kepimpinan bahawa watikah parti tidak mengatasi penilaian rakyat.
Ia juga boleh membantu BN sendiri. Wakil rakyat lain akan memahami bahawa kekuatan lambang mempunyai batas, dan kemenangan seterusnya perlu diusahakan melalui khidmat.
Sebaliknya, jika setiap calon tetap dimenangkan tanpa mengambil kira prestasi, parti mungkin menerima mesej yang salah: rasa tidak puas hati boleh dipujuk pada saat akhir, kelemahan boleh diketepikan, dan pengundi akhirnya akan kembali kerana takut parti kehilangan kuasa.
Di situlah kemenangan terlalu besar boleh mula menyusahkan rakyat.
Selepas pilihan raya, rakyat terpaksa kembali mencari wakil yang sama, mengulang aduan yang sama dan menunggu penyelesaian yang sama. Sedangkan peluang paling berkesan untuk menuntut pertanggungjawaban sudah dilepaskan di peti undi.
BN berhak meminta kemenangan besar. Tetapi rakyat berhak menentukan siapa yang layak menyumbang kepada kemenangan itu.
Jika BN–PN benar-benar berada di landasan memperoleh majoriti selesa, tiada alasan untuk menjadikan setiap calon seolah-olah kebal daripada hukuman pengundi.
Berikan mandat kepada mereka yang bekerja. Bagi yang sudah diberikan peluang tetapi terus mengecewakan, rakyat berhak memilih pengganti.
